∑

Thi học sinh giỏi toán có được dùng máy tính không?

Chia sẻ

Thi học sinh giỏi toán có được dùng máy tính không?

Thi học sinh giỏi toán có được dùng máy tính không? Chúng tôi giải thích quy định theo từng cấp thi và cách luyện tập hiệu quả khi ôn thi.

9–13 phút

Thi học sinh giỏi toán có được dùng máy tính không? Đây là câu hỏi chúng tôi nhận được nhiều nhất mỗi khi mùa thi học sinh giỏi đến gần. Phần lớn các kỳ thi cấp tỉnh và cấp quốc gia không cho thí sinh mang máy tính vào phòng thi. Tuy nhiên mỗi đợt tổ chức vẫn có thể đặt ra quy định riêng cho năm đó. Vì vậy, bạn nên đọc kỹ thể lệ chính thức của kỳ thi mình tham gia, thay vì tin theo lời đồn từ bạn bè hay các nhóm trên mạng xã hội.

Nhiều năm đồng hành cùng học sinh ôn luyện, đội ngũ của chúng tôi nhận ra các em thường lo về việc được mang gì vào phòng thi hơn cả lo về kiến thức. Có bạn học rất chắc nhưng vẫn hồi hộp vì chưa rõ quy định cụ thể. Bài viết này sẽ đi từ quy định hiện hành, lý do phía sau, đến cách luyện tập phù hợp. Mục tiêu là giúp bạn bước vào phòng thi với tâm thế vững vàng hơn.

Thi học sinh giỏi toán có được dùng máy tính không theo quy định hiện nay?

Ở cấp trường và cấp huyện, một số địa phương vẫn cho phép máy tính cầm tay đơn giản. Lên đến cấp tỉnh, quy định bắt đầu siết lại. Hầu hết kỳ thi cấp tỉnh yêu cầu học sinh làm bài hoàn toàn bằng tay, không dùng bất kỳ thiết bị tính toán nào. Kỳ thi học sinh giỏi quốc gia áp dụng điều này một cách nhất quán hơn, và việc kiểm tra vật dụng trước khi vào phòng thi thường khá kỹ.

Mỗi năm ban tổ chức có thể công bố những điều chỉnh nhỏ. Có năm danh mục vật dụng được mang vào phòng thi thay đổi so với năm trước, dù không nhiều. Vì lý do này, chúng tôi luôn khuyên học sinh đọc đúng thông báo của năm mình thi. Đừng dựa vào kinh nghiệm của anh chị đi trước, vì quy định không phải lúc nào cũng giữ nguyên.

Những loại máy dễ bị nhầm là được phép mang vào phòng thi

Máy tính cầm tay bỏ túi, chỉ làm các phép tính cơ bản, là nhóm ít gây tranh cãi nhất. Nhóm máy tính khoa học có chức năng lập trình hoặc vẽ đồ thị lại là chuyện khác. Không phải máy khoa học nào cũng nằm trong danh mục được chấp thuận, dù vỏ ngoài có ghi chữ khoa học.

Một học sinh từng kể với chúng tôi rằng em mang theo máy có chức năng lưu công thức, nghĩ vậy vẫn ổn. Đến cửa phòng thi, giám thị thông báo máy đó không có trong danh sách cho phép. Em phải gửi lại máy ở bàn giám thị và làm bài hoàn toàn bằng tay, trong tâm trạng khá lo lắng. Để tránh tình huống này, bạn nên liên hệ trực tiếp ban tổ chức trước ngày thi nếu còn phân vân về loại máy mình đang dùng.

Điện thoại, đồng hồ thông minh và máy tính bảng hầu như luôn bị cấm. Lý do khá dễ hiểu: các thiết bị này kết nối mạng và lưu trữ tài liệu, nên ban tổ chức khó kiểm soát việc tra cứu đáp số hay trao đổi thông tin. Dù bạn chỉ định dùng để xem giờ, thiết bị này vẫn thường bị từ chối ngay từ vòng kiểm tra.

Vì sao đề thi học sinh giỏi toán hiếm khi cần đến máy tính

Đề thi học sinh giỏi toán khác khá nhiều so với đề kiểm tra trên lớp. Bạn sẽ gặp các bài chứng minh, bất đẳng thức, số học hoặc tổ hợp. Những dạng này hiếm khi cho ra một con số cuối để máy tính tính rồi chép vào bài. Giám khảo chấm theo chuỗi lập luận đi từ giả thiết đến kết luận, và máy tính không thay được bước suy luận ấy.

Ngoài yếu tố chuyên môn, còn có lý do công bằng giữa các thí sinh. Khi mọi người làm bài trong cùng điều kiện, kết quả mới phản ánh đúng năng lực thật. Một bạn ở thành phố lớn không nên có lợi thế chỉ vì sở hữu máy tính đời mới hơn bạn ở vùng xa. Cấm máy tính, theo cách nhìn này, giúp giữ cuộc thi minh bạch cho tất cả.

Máy tính vẫn hữu ích khi luyện đề tại nhà

Trong quá trình ôn luyện ở nhà, máy tính vẫn là công cụ hỗ trợ tốt nếu dùng đúng lúc. Bạn có thể dùng nó để kiểm tra một phép nhân lớn, đối chiếu độ dài cạnh trong bài hình học, hoặc tính nhanh một bước phụ không cần ghi vào bài giải. Nhờ vậy thời gian học được dồn vào việc tìm ý tưởng, chứ không bị kẹt ở những phép tính lặt vặt.

Quy trình mà các thầy cô trong đội ngũ vẫn khuyên là tự giải bằng tay trước, sau đó mới dùng máy để đối chiếu đáp số. Nếu học sinh quen bấm máy ngay từ đầu, việc chuyển sang làm bài thi thật dễ gặp khó khăn. Chúng tôi từng gặp không ít em luyện đề rất nhanh ở nhà nhưng lúng túng với phép nhân hai chữ số khi vào phòng thi chính thức. Nếu bạn đang xây dựng lộ trình ôn tập dài hơi, có thể tham khảo thêm lộ trình ôn luyện olympic toán theo từng giai đoạn mà chúng tôi đã tổng hợp từ kinh nghiệm thực tế.

Theo dõi quy định chính thức và cách các trung tâm thông báo cho học sinh

Quy định về máy tính không cố định qua các năm, nên việc theo dõi thông báo chính thức là bước không thể bỏ qua. Sở Giáo dục hoặc ban tổ chức thường công bố thể lệ trước kỳ thi vài tuần, và đôi khi có điều chỉnh so với năm trước. Nếu bạn đang tìm hiểu cấu trúc các kỳ thi lớn cùng con đường vào đội tuyển quốc gia, có thể đọc thêm bài viết về cách chọn đội tuyển Việt Nam dự thi olympic toán để có cái nhìn tổng quan hơn.

Trong quá trình làm việc với nhiều trung tâm luyện thi, chúng tôi nhận thấy việc thông báo kịp thời cho học sinh và phụ huynh quan trọng không kém nội dung ôn tập. Một thay đổi nhỏ trong quy định, nếu đến tay học sinh quá muộn, có thể gây rối ngay trước ngày thi. Một số đơn vị trong mạng lưới hợp tác của chúng tôi dùng công cụ gửi email hàng loạt như monamail.vn để gửi thông báo lịch thi, thay đổi thể lệ hay danh mục vật dụng được phép mang vào phòng. Cách làm này giúp thông tin đến đúng người và đúng lúc, đặc biệt với các trung tâm có nhiều lớp học cần giữ liên lạc đều đặn với phụ huynh.

Ngoài email, bạn cũng nên chủ động theo dõi các kênh công bố chính thức, vì không phải trường nào cũng gửi thông báo qua email. Việc chủ động hỏi giáo viên hoặc ban tổ chức khi có điểm chưa rõ luôn là cách an toàn nhất.

Luyện tính nhẩm để không phụ thuộc vào máy tính

Có vài kỹ năng nhỏ nhưng tiết kiệm nhiều thời gian trong phòng thi. Trước hết là tính nhẩm các số có hai đến ba chữ số, và ước lượng căn bậc hai ở mức gần đúng. Ví dụ, gặp căn bậc hai của 50, bạn chỉ cần nhớ căn bậc hai của 49 bằng 7 và căn bậc hai của 64 bằng 8. Từ đó suy ra kết quả nằm giữa 7 và 8, gần 7 hơn một chút. Nếu bài cần độ chính xác cao hơn, hãy tinh chỉnh bằng biến đổi đại số, vì đề thi thường được thiết kế để lời giải đẹp mà không cần số lẻ.

Bên cạnh đó, nên thuộc chắc các hằng đẳng thức, công thức lượng giác và các bình phương thường gặp. Khi đã thuộc, bạn không phải dừng lại để lục trí nhớ, và mạch suy nghĩ được giữ liên tục. Một cách đơn giản là tự lập bảng các hằng đẳng thức quen dùng, rồi ôn lại vài phút mỗi ngày trước kỳ thi. Nếu muốn cập nhật thêm các thay đổi về thể lệ cùng lịch thi sắp tới, bạn có thể xem tin tức olympic toán mới nhất mà chúng tôi vẫn theo dõi thường xuyên.

Lỗi thường gặp khi học sinh ôn thi theo kiểu dựa vào máy tính

Lỗi phổ biến nhất mà chúng tôi quan sát được là quen bấm máy khi luyện đề ở nhà. Đến lúc thi thật, nhiều bạn lúng túng với các phép tính đơn giản vì chưa từng luyện tính tay đều đặn. Thời gian làm bài vì vậy bị kéo dài không cần thiết. Đôi khi một bài giải đúng hướng vẫn mất điểm chỉ vì hết giờ.

Lỗi thứ hai là nhầm dấu hoặc sai thứ tự thực hiện phép tính. Một dấu trừ đặt sai chỗ có thể kéo theo cả chuỗi lập luận phía sau bị sai theo. Lỗi thứ ba, ít được chú ý hơn, là nộp bài mà không rà soát lại các bước chính. Chỉ vài phút kiểm tra cuối giờ cũng giúp phát hiện những sai sót tưởng nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn đến kết quả cuối cùng.

Những việc nên chuẩn bị trước ngày thi

Việc đầu tiên là đọc kỹ thể lệ và danh mục vật dụng được phép mang vào phòng thi của năm đó. Bút, thước, compa cần đúng loại quy định. Một chi tiết nhỏ như sai loại bút cũng có thể gây phiền phức ngay trước giờ thi, nên kiểm tra lại đồ dùng một ngày trước khi đi thi là cách đơn giản để tránh trục trặc không đáng có.

Tiếp theo, hãy thử giải lại đề các năm trước với đồng hồ bấm giờ bên cạnh. Làm quen với áp lực thời gian giúp bạn bớt hồi hộp và biết phân bổ thời gian hợp lý cho từng câu. Đây cũng là lúc bạn kiểm tra xem mình đã tính tay đủ nhanh và đủ chính xác hay chưa, trước khi bước vào kỳ thi thật.

Câu hỏi thường gặp

Thi học sinh giỏi toán có được dùng máy tính cầm tay không?

Đa số kỳ thi không cho phép mang máy tính cầm tay vào phòng. Tuy vậy vẫn có thể có ngoại lệ ở một số đợt tổ chức, nên bạn cần kiểm tra đúng thể lệ của kỳ thi mình tham gia.

Có được mang điện thoại vào phòng thi để tra cứu không?

Không. Điện thoại gần như luôn bị cấm trong phòng thi, kể cả khi bạn chỉ muốn xem giờ hoặc tra một công thức nhỏ.

Khi luyện thi ở nhà có nên dùng máy tính không?

Bạn có thể dùng máy để kiểm tra đáp số hoặc tính nhanh các bước phụ. Tuy nhiên hãy tự làm bài bằng tay trước, rồi mới đối chiếu, để việc luyện tập thực sự mang lại hiệu quả.

Nếu kỳ thi cho phép máy tính thì nên dùng loại nào?

Thường chỉ máy tính cầm tay bỏ túi đơn giản, không kết nối mạng và không lưu trữ tài liệu được chấp nhận. Hãy đọc kỹ danh mục máy được phép trong thông báo chính thức trước khi mang theo.

Phần lớn kỳ thi học sinh giỏi toán không cho dùng máy tính. Chỉ một số trường hợp đặc biệt, được ghi rõ trong thể lệ, mới là ngoại lệ. Quy định chỉ là một phần của câu chuyện. Cách bạn chuẩn bị mới là yếu tố quyết định: luyện tính tay đều đặn, thuộc công thức, và chỉ dùng máy tính như công cụ đối chiếu khi ôn ở nhà. Khi đã quen với việc tự tính toán, bạn sẽ bước vào phòng thi với tâm thế chủ động hơn, không còn phải lo lắng về chuyện mình được hay không được mang gì theo.

Lưu ý: bài viết phục vụ tự học và ôn tập. Đề thi, quy chế, điểm chuẩn và số liệu chính thức, bạn hãy đối chiếu với thông báo của Bộ Giáo dục và Đào tạo hoặc ban tổ chức kỳ thi.

Đọc tiếp